Leesbril voor tablet gebruik: welke sterkte past bij jouw schermafstand?
Je kent het wel: je ligt heerlijk op de bank met je tablet, maar na een halfuur voelen je ogen vermoeid aan en begint de hoofdpijn op te spelen. Het is een veelvoorkomend probleem.
Tablets zijn niet meer weg te denken uit ons leven, maar ons oog is niet gemaakt om urenlang naar een scherm op korte afstand te staren.
Een leesbril kan hier een uitkomst bieden, maar welke sterkte heb je eigenlijk nodig? Het antwoord hangt niet af van een standaard recept, maar vooral van hoe dicht je je tablet houdt. In dit artikel leg ik je precies uit hoe je de perfecte sterkte voor jouw tablet afstand bepaalt.
Waarom een tablet anders is dan een boek
Een tablet is geen boek. Hoewel het erop lijkt, geeft een scherm licht af en heeft het een andere scherptediepte.
Veel mensen pakken een standaard leesbril die ze voor een boek gebruiken, maar die is vaak te sterk voor een tablet. Waarom? Omdat je een tablet meestal verder weg houdt dan een boek. De gemiddelde leesafstand voor een boek is ongeveer 35 tot 40 centimeter.
Bij een tablet ligt die afstand vaak tussen de 50 en 70 centimeter.
Omdat je ogen zich moeten aanpassen aan die grotere afstand, is een iets zwakkere sterkte nodig dan voor dichtbij lezen. Een te sterke bril zorgt ervoor dat je ogen te hard moeten focussen op die afstand, wat juist leidt tot vermoeidheid en hoofdpijn.
De magie van de Wet van Snellen
Om te begrijpen welke sterkte je nodig hebt, is het handig om iets te weten over de Wet van Snellen. Dit klinkt ingewikkeld, maar het is eigenlijk heel simpel.
De wet zegt: hoe dichter een object bij je ogen is, hoe meer je ogen moeten samentrekken om het scherp te zien. Stel je voor dat je een voorwerp op armlengte afstand houdt. Je ogen doen een kleine moeite.
Leg je hetzelfde voorwerp vlak tegen je neus, dan moeten je ogen veel harder werken.
Hetzelfde geldt voor je tablet. Als je een tablet op schoot houdt (ongeveer 50 cm afstand), is de benodigde correctie anders dan wanneer je hem op een tafel legt (70 cm afstand). Voor de tech-liefhebbers: de rekening is vrij eenvoudig. Standaard leesbrillen worden berekend voor een afstand van 40 cm.
Als je tablet verder weg ligt, moet de sterkte worden aangepast. Een vuistregel is dat voor elke extra 10 centimeter afstand, de benodigde sterkte met ongeveer 0,25 dioptrie (de eenheid voor brilsterkte) afneemt.
Houd je je tablet op 60 cm in plaats van 40 cm? Dan kan een bril met -0,50 dioptrie minder sterk al een wereld van verschil maken.
Hoe bepaal je de juiste sterkte?
Er zijn een paar manieren om achter de juiste sterkte te komen, variërend van professioneel tot doe-het-zelf. De meest betrouwbare manier is een oogmeting bij de opticien.
De opticien: de gouden standaard
Vraag hier specifiek om een meting voor 'intermediair zicht' of 'beeldschermwerk'. Dit is anders dan een standaard leesmeting.
Online tests en proefbrillen
Een opticien kan, eventueel met pupilverdovende druppels (cycloplegische refractie), de exacte sterkte bepalen zonder dat je ogen ongemerkt compenseren. Een oogmeting kost tussen de €80 en €150, maar het is een investering in je oogcomfort waard. Er zijn diverse online tools, zoals die van AccuVision of EyeBuyDirect, die een indicatie geven van je sterkte.
Deze zijn handig voor een eerste inschatting, maar minder accuraat dan een echte meting. Een leuk alternatief is om een leesbriltest thuis te doen om je sterkte te ontdekken. Sommige winkels hebben een bak met verschillende sterktes die je kunt uitproberen terwijl je naar een scherm kijkt. Dit geeft je een direct gevoel bij wat werkt.
De scherptetest thuis
Je kunt ook zelf testen. Neem je tablet erbij, zet een tekst op het scherm en houd de tablet op je normale kijkafstand (bijvoorbeeld 60 cm).
Slip een voor de hand liggende leesbril op en probeer verschillende sterktes totdat de tekst het scherpst is zonder dat je hoeft te knijpen met je ogen. Let op: bepaal de juiste sterkte voor je leesbril is een grove schatting, geen vervanging voor een professionele meting.
Soorten brillen voor tabletgebruik
Zodra je een idee hebt van de sterkte, is het tijd om te kijken naar het type bril.
Leesbrillen vs. beeldschermbrillen
Niet elke bril is even geschikt voor een scherm. Een standaard leesbril uit de drogist is vaak gemaakt voor een vaste afstand van 40 cm. Als je deze gebruikt voor een tablet op 60 cm, kan het beeld vertekenen.
Enkelvoudig of multifocaal?
Een geschikte leesbril voor op het werk is hier specifiek op afgestemd. Deze brillen hebben een sterkte die precies goed is voor de afstand tot je monitor of tablet, en vaak een wat breder gezichtsveld zodat je makkelijker heen en weer kunt kijken.
Ben je jonger dan 40 jaar? Dan is een enkelvoudige bril vaak voldoende.
Blauw licht filters
Ben je ouder en merk je dat je leesbril nodig hebt voor dichtbij, maar ook een bril voor veraf? Dan is een multifocaalbril misschien iets voor je. Let wel op: bij multifocalen is er een specifiek deel in de lens voor beeldschermwerk (de intermediaire zone). Een standaard multifocaal kan soms een vervelend effect geven bij tabletgebruik als het leesgedeelte te klein is.
Veel moderne tabletbrillen hebben een coating die blauw licht filtert. Hoewel de wetenschappelijke bewijzen dat blauw licht slaapstoornissen veroorzaakt nog steeds groeien, ervaren veel gebruikers wel minder oogvermoeidheid met deze filters. Merken zoals Blue Light Reading of Zeiss bieden lenzen die dit licht blokkeren zonder het beeld te vervormen.
Populaire merken en prijzen
Je hoeft niet direct de hoofdprijs te betalen voor een goede tabletbril, maar kwaliteit loont. Hieronder een paar opties:
- EyeBuyDirect: Een betaalbare optie met een breed assortiment. Je vindt hier al tabletbrillen vanaf €40 tot €100. Ideaal als je verschillende sterktes wilt uitproberen.
- Flair Eyewear: Bekend om stijlvolle, dunne monturen. Hun brillen zijn licht en zitten comfortabel, met prijzen rond de €80 tot €150.
- Warby Parker: Een hip merk dat kwaliteit en design combineert. Verwacht prijzen tussen de €95 en €150 voor een complete bril.
- Zeiss: Een topmerk voor opticiens. Zeiss levert hoogwaardige lenzen met geavanceerde technologie voor schermgebruik, vaak tussen de €150 en €300.
- Blue Light Reading: Zoals de naam al zegt, gericht op het blokkeren van blauw licht. Hun prijzen liggen tussen de €60 en €180.
Tips voor optimaal tabletgebruik
Een goede bril is het halve werk, maar je gewoonten zijn minstens zo belangrijk.
- De 20-20-20 regel: Dit is een gouden regel voor iedereen die schermt kijkt. Elke 20 minuten kijk je 20 seconden naar iets op 20 voet (ongeveer 6 meter) afstand. Dit ontspant de accommodatiespier in je oog.
- Let op de afstand: Probeer je tablet niet te dicht bij je gezicht te houden. Zorg dat de afstand minimaal 50 cm is, bij voorkeur meer. Gebruik een tabletstandaard om het scherm op de juiste hoogte en afstand te positioneren.
- Schermhelderheid aanpassen: Stem de helderheid van je tablet af op de omgeving. Te fel in een donkere kamer is net zo vermoeiend als te dim in een lichte kamer.
- Goede verlichting: Zorg dat de ruimte goed verlicht is, maar voorkom dat licht direct op het scherm reflecteert. Een bureaulamp aan de zijkant is beter dan plafondlicht dat recht op het scherm schijnt.
Zelfs met de perfecte sterkte kun je last krijgen van je ogen als je niet op let. Door je schermafstand in de gaten te houden en de juiste sterkte te kiezen, verander je tabletgebruik van een vermoeiende bezigheid in een comfortabele ervaring. Het is een kleine moeite voor een groot plezier.