Leesbril voor beeldscherm: heb je een andere sterkte nodig dan voor boeken?
Je kent het wel: na een lange dag achter je laptop of computer voelen je ogen vermoeid aan.
Misschien heb je al een leesbril voor boeken, maar merk je dat deze niet perfect werkt op een beeldscherm. De letters lijken wazig, of je moet te ver van het scherm af zitten om scherp te zien. De vraag is: heb je echt een andere sterkte nodig voor een beeldscherm dan voor een boek? Het korte antwoord is: vaak wel. In dit artikel leg ik je uit waarom dat zo is en hoe je de juiste bril kiest.
Waarom lezen en scherm kijken anders zijn
Onze ogen zijn gemaakt om te focussen op afstanden. Een boek ligt meestal op ongeveer 35 tot 40 centimeter van je gezicht.
Een beeldscherm, zoals een monitor, staat vaak verder weg, meestal op 50 tot 70 centimeter. Dat verschil lijkt klein, maar voor je ogen is het groot. Een standaard leesbril is vaak precies afgestemd op die korte afstand van een boek.
De rol van de afstand
Als je diezelfde bril gebruikt voor een scherm dat verder weg staat, moet je oog harder werken om scherp te stellen.
Dit zorgt voor extra spierspanning. De afstand tot het object bepaalt welke sterkte je nodig hebt. Voor een boek heb je vaak een sterkte nodig die is berekend voor 40 centimeter. Voor een computerscherm is de ideale kijkafstand groter.
Een bril die perfect is voor een boek, kan daarom te sterk zijn voor een scherm. Dit leidt tot een ongemakkelijke kijkhouding: je gaat voorover hangen om scherp te zien, wat nek- en schouderklachten kan geven. Een speciale computerbril is vaak iets zwakker dan een leesbril, precies goed voor de gemiddelde afstand tot een bureau.
De impact van beeldschermtijd op je ogen
We brengen steeds meer tijd door achter schermen. Volgens cijfers van de American Academy of Ophthalmology heeft een groot deel van de bevolking last van computer vision syndrome, oftewel beeldschermgerelateerde oogklachten.
Dit uit zich in vermoeide ogen, hoofdpijn en wazig zien. Een van de oorzaken is de constante aanpassing die je ogen moeten doen. Bij een boek rust de blik op een vast punt, maar bij een scherm bewegen je ogen voortdurend van de pixels op de voorgrond naar de achtergrond.
Een andere factor is het blauwe licht dat schermen uitstralen. Hoewel de langetermijneffecten nog worden onderzocht, is het bekend dat blauwlicht de aanmaak van melatonine (het slaaphormoon) kan verstoren.
Brillen met een blauwlichtfilter, zoals die van merken als Gunnar Optik of speciale filters van Essilor, kunnen hierbij helpen. Ze verminderen de hoeveelheid blauwlicht die je ogen bereikt, wat kan bijdragen aan een betere nachtrust en minder oogvermoeidheid.
Waarom een speciale leesbril voor beeldschermen?
Een standaard leesbril is vaak een 'single vision' lens: de sterkte is over de hele lens gelijk. Dit is prima voor lezen, maar niet ideaal voor computerwerk. Een computerbril heeft vaak een ander ontwerp.
Denk aan een 'office' lens of een speciale computerbril met een brede kijkzone.
Asymmetrisch lensontwerp en coatings
Deze lenzen zijn ontworpen voor de afstand van scherm tot bureau, en bieden ook ruimte voor kijken naar documenten op je bureau. Sommige computerbrillen hebben een asymmetrisch lensontwerp.
Dit betekent dat de lens sterker is aan de zijkanten om de natuurlijke neiging van je ogen om naar binnen te draaien bij het kijken op een scherm te compenseren. Dit vermindert de spierspanning. Merken zoals Gunnar Optik staan bekend om dit type ontwerp.
Een andere belangrijke feature is de coating. Veel computerbrillen hebben een antireflectiecoating en een blauwlichtfilter.
Dit helpt schittering van het scherm te verminderen, wat de ogen rustiger maakt. De lensindex speelt ook een rol; een hogere index maakt de lens dunner en lichter, wat comfortabeler is bij langdurig dragen.
Soorten brillen voor beeldschermgebruik
Er zijn verschillende opties beschikbaar, afhankelijk van je behoeften:
- Computerbril met single vision lens: Een lens met een constante sterkte speciaal voor de kijkafstand tot je scherm. Ideaal als je alleen achter je computer werkt.
- Officebril of leesbril met brede zone: Deze lenzen hebben een geleidelijke overgang, vergelijkbaar met een multifocale bril, maar met een bredere zone voor de kijkafstand van scherm en bureau. Dit is handig als je veel wisselt tussen scherm en documenten.
- Bril met blauwlichtfilter: Deze brillen zijn verkrijgbaar met of zonder sterkte. Ze filteren het blauwe licht uit schermen. Merken als Blueberry of Eyezen bieden dit aan.
Hoe weet je welke sterkte je nodig hebt?
De beste manier om de juiste sterkte te bepalen, is door een professionele oogmeting bij een opticien of optometrist.
Zij meten niet alleen je leessterkte, maar ook de afstand tot je scherm. Een standaard leesbril is vaak berekend op 40 centimeter, maar als je monitor op 60 centimeter staat, heb je een iets zwakkere sterkte nodig. Vraag je opticien naar een computerbril of ontdek welke leesbril voor tablet gebruik het beste bij jouw schermafstand past.
Zij kunnen een meting doen die rekening houdt met de kijkafstand tot je scherm. De prijs varieert sterk: een eenvoudige computerbril met blauwlichtfilter begint rond de 50 euro, maar een op maat gemaakte bril met hoogwaardige lenzen en coatings kan oplopen tot 200 tot 350 euro. Het is een investering in je comfort en ooggezondheid.
Conclusie
Wil je comfortabel werken achter je computer? Dan is een geschikte leesbril voor op het werk vaak een betere keuze dan een standaard leesbril voor boeken.
De sterkte is anders, omdat de kijkafstand verschilt. Daarnaast helpen speciale lenzen met coatings en ontwerpen om oogvermoeidheid te verminderen. Laat je adviseren door een professional en bepaal de juiste sterkte voor je leesbril die past bij jouw werkplek en kijkgedrag. Zo blijven je ogen fris, zelfs na een lange dag schermwerk.