Leesbril sterkte aanpassen: hoe vaak moet je dit controleren?
Herken je dit? Je pakt je leesbril, schuift 'm iets verder op je neus, en probeert de kleine lettertjes op je telefoon of in een boek scherp te krijgen.
Het lukt net, maar het voelt een beetje vermoeiend. Of erger: je krijgt hoofdpijn na het lezen van een krant.
Het leven wordt steeds meer digitaal. We kijken de hele dag naar schermpjes: van je smartphone tot je laptop en van je tablet tot je e-reader. Die schermtijd kan flink wat druk op je ogen leggen.
Misschien merk je dat je leesbril niet meer zo comfortabel zit als vroeger. Maar hoe vaak moet je de sterkte van je leesbril eigenlijk laten controleren?
Het antwoord is niet altijd even simpel, maar het is belangrijker dan je denkt. Laten we dit samen uitzoeken.
Waarom verandert je leesbrilsterkte eigenlijk?
Een leesbril is een hulpmiddel om scherp te zien op korte afstand. De sterkte wordt gemeten in dioptrieën.
Waarschijnlijk merk je dat je leesbril na een paar jaar niet meer perfect werkt. Dat komt door een natuurlijk proces in je ogen dat presbyopie heet. Dit is het ouder worden van de ooglens.
De lens wordt minder soepel en kan zich minder goed aanpassen van veraf naar dichtbij.
Dit proces begint vaak rond je 40ste en zet zich langzaam voort. Je merkt het doordat je armen steeds langer worden om een menukaart of een boek scherp te zien. Dat is normaal! Maar het is niet alleen leeftijd. Onze moderne levensstijl speelt een enorme rol.
De hoeveelheid blauw licht van schermen en het langdurig focussen op dichtbijgelegen objecten kunnen je ogen extra belasten. Soms verandert je sterkte tijdelijk door stress, vermoeidheid of zelfs door bepaalde medicijnen. Kortom: je ogen zijn geen statische objecten; ze zijn continu in beweging.
Hoe vaak moet je je leesbril controleren?
Er is geen magische datum die voor iedereen geldt, maar er zijn wel goede richtlijnen.
De algemene vuistregel per leeftijd
Het hangt af van je leeftijd, je levensstijl en hoe je je voelt. Hieronder geven we een duidelijk overzicht van wat verstandig is.
- Tussen de 40 en 60 jaar: Het is verstandig om elke 1 tot 2 jaar een oogmeting te doen. Je sterkte kan in deze fase iets sneller veranderen.
- Vanaf 60 jaar: Vanaf je 60ste is het raadzaam om minimaal 1 keer per jaar langs te gaan bij een opticien of optometrist. Oogziektes zoals staar of maculadegeneratie komen vaker voor naarmate je ouder wordt, en een jaarlijkse check-up helpt om dit vroegtijdig op te sporen.
Je levensstijl telt mee
Je ogen veranderen het snelst in de periode dat de presbyopie net begint. Dit is meestal tussen je 40ste en 60ste jaar. Ben je een echte boekenwurm of werk je fulltime achter een computer? Dan heb je meer slijtage op je ogen dan iemand die veel buiten sport.
Signalen die je niet moet negeren
Mensen die veel digitaal werken, hebben vaak eerder last van vermoeide ogen en kunnen sneller merken dat hun leesbrilsterkte niet meer klopt.
Als je merkt dat je na een werkdag hoofdpijn krijgt of dat je scherm wazig wordt, is het tijd voor een controle, zelfs als het nog geen jaar geleden is. Je lichaam geeft signalen wanneer het tijd is voor een nieuwe meting. Wacht niet tot je jaarlijkse afspraak als je de volgende klachten herkent:
- Je ogen voelen branderig of droog aan na het lezen.
- Je krijgt regelmatig hoofdpijn achter je voorhoofd of rond je slapen.
- Je moet steeds verder van het scherm of boek af gaan zitten om scherp te zien.
- Letters lijken te dansen of vervormd te zijn.
- Je hebt moeite met overgangen van dichtbij naar veraf, bijvoorbeeld bij het autorijden.
Hoe weet je zeker dat je sterkte is veranderd?
Je kunt het verschil soms moeilijk zelf inschatten. Je went namelijk snel aan een licht wazig zicht zonder dat je het doorhebt.
Een professionele oogmeting is de enige manier om zeker te weten of je leesbrilsterkte nog klopt. Bij een opticien of optometrist wordt je zicht gecontroleerd met behulp van een refractiemeting.
Dit is de test waarbij je in een apparaat kijkt en aangeeft welk lensje het scherpste beeld geeft. Ze gebruiken hiervoor bekende kaarten, zoals de Snellen-kaart (de bekende letterskaart). Ze testen ook je accommodatievermogen: hoe snel je ogen kunnen schakelen tussen dichtbij en veraf. Een goede opticien in Nederland, zoals bijvoorbeeld Specsavers, Eye Wish of een zelfstandige lokale opticien, zal altijd vragen naar je klachten voordat hij gaat meten.
Dit helpt om de juiste sterkte te bepalen. Een meting duurt meestal niet langer dan 15 tot 20 minuten.
Welke opties heb je bij een sterkte-aanpassing?
Als je sterkte is veranderd, zijn er verschillende oplossingen mogelijk. Het hangt af van je wensen en je budget.
De losse leesbril
Dit is de klassieke oplossing. Je krijgt een bril die alleen geschikt is voor dichtbij werken.
Handig voor op de bank of achter de computer, maar je moet 'm wel steeds opzetten en afzetten. Let op: een leesbril uit de supermarkt heeft vaak een standaard sterkte (bijvoorbeeld +1,00 of +2,00). Dit is lang niet altijd de juiste sterkte voor jouw leesbril.
Progressieve glazen (multifocaal)
Een op maat gemaakte leesbril van een opticien is veel beter voor je ogen. Wil je maar één bril dragen? Dan zijn progressieve glazen een uitkomst. Deze brillen hebben een vloeiende overgang van sterkte: bovenin kijk je scherp veraf, in het midden op armlengte (voor de computer) en onderin scherp dichtbij.
Dit is ideaal voor mensen die veel schakelen tussen afstanden. Het went even aan de kijkhoek, maar als je eraan gewend bent, is het zeer comfortabel.
Andere mogelijkheden
Heb je een brilsterkte voor ver en dichtbij? Dan kan een bifocale bril een optie zijn, al wordt deze tegenwoordig minder vaak voorgeschreven dan progressieve glazen.
Ook contactlenzen kunnen worden aangepast. Er zijn speciale multifocale contactlenzen die hetzelfde doen als een progressieve bril. Voor mensen die geen bril willen dragen, is dit een goed alternatief.
De kosten: wat mag je verwachten?
De prijs van een oogmeting verschilt per winkel en locatie. In Nederland betaal je voor een basis oogmeting bij de meeste opticiens tussen de €50 en €80.
Bij grotere ketens als Hans Anders of Pearle is er vaak een actie waarbij de meting gratis is als je daar een bril aanschaft. Heb je een aanvullende zorgverzekering? Dan worden de kosten voor een oogmeting vaak (deels) vergoed.
Dit verschilt per verzekeraar en per pols. Check dit altijd even bij je zorgverzekering voordat je een afspraak maakt.
Houd er rekening mee dat de kosten voor de bril zelf apart zijn. Een leesbril op sterkte kan variëren van €50 voor een simpel montuur tot €300 of meer voor designermerken met dunne glazen. Bekijk onze leesbril sterkte tabel per leeftijd om te zien wat voor jou van toepassing is.
Conclusie: hoe vaak is het nodig?
Samengevat: voor de meeste volwassenen is elke 2 jaar een oogmeting een goed uitgangspunt.
Ben je ouder dan 60 of werk je intensief met beeldschermen? Dan is 1 keer per jaar verstandiger. Luister vooral naar je lichaam. Als je merkt dat je meer moeite moet doen om scherp te zien, wacht dan niet langer.
Een leesbril is een persoonlijk hulpmiddel dat met je meegroeit. Door je sterkte regelmatig te laten controleren, voorkom je onnodige hoofdpijn en vermoeidheid en geniet je optimaal van alle mooie dingen die je wilt lezen en zien.
Benieuwd of een leesbril sterkte +1.5 bij jou past? Plan dus die afspraak bij je opticien en gun je ogen de aandacht die ze verdienen.