Medicijnen die je leesbrilsterkte kunnen beïnvloeden
Ken je dat? Je pakt je leesbril, maar het beeld is ineens weer wazig.
Alsof je ogen je in de steek laten. Vaak is het de leeftijd, maar soms is er iets anders aan de hand. Soms zit het ‘m namelijk in de medicijnkast.
Als je medicijnen slikt, kan dat invloed hebben op hoe scherp je ziet, en dus op de sterkte van je leesbril.
Het klinkt misschien gek, maar het is echt waar. Je ogen zijn verbonden met de rest van je lichaam, en wat je inneemt, kan daarom ook je zicht beïnvloeden. In dit artikel lees je precies welke medicijnen je leesbrilsterkte kunnen veranderen en wat je daar aan kunt doen.
Hoe werkt je oog eigenlijk bij het lezen?
Om te snappen waarom medicijnen invloed hebben, is het handig om te weten hoe je oog werkt. Stel je voor dat je oog een soort flexibele camera is. Om scherp te stellen op dichtbij, moet de lens in je oog van vorm veranderen.
Dit noem je accommodatie. Een spiertje in je oog trekt aan de lens, waardoor die bol wordt. Dat gaat vanzelf.
Maar net als veel andere delen van je lichaam, verandert dit systeem naarmate je ouder wordt. Rond je veertigste jaar begint de lens minder flexibel te worden.
Het spiertje wordt ook wat slapper. Het gevolg? Je kunt minder makkelijk scherpstellen op dichtbij. Dat is precies de reden waarom veel mensen na hun 40e een leesbril nodig hebben. Sommige medicijnen kunnen dit proces nabootsen of versnellen, waardoor je leesbril plotseling sterker of zwakker lijkt.
Welke medicijnen beïnvloeden je zicht?
Niet elk medicijn heeft effect op je ogen, maar er zijn een aantal boosdoeners die vaker terugkomen. Het gaat hier vooral om medicijnen die invloed hebben op je zenuwstelsel of de bloedtoevoer in je lichaam. We zetten de belangrijkste categorieën op een rij.
Antihistaminica en neussprays tegen hooikoorts
Veel mensen die last hebben van hooikoorts of een verkoudheid pakken een antihistaminicum of een neusspray.
Denk aan middelen met de werkzame stof cetirizine (bijvoorbeeld Zyrtec) of een neusspray met xylometazoline (Otrivin). Hoewel deze middelen helpen tegen een loopneus of jeukende ogen, kunnen ze ook een tijdelijk effect hebben op je leesbril.
Antidepressiva
Deze medicijnen vernauwen de bloedvaten. Dat is handig voor je neus, maar die vernauwing kan ook in de kleine bloedvaten van je oog optreden. Hierdoor wordt de aanvoer van voedingsstoffen naar de lens soms iets minder.
De lens reageert hierop door minder flexibel te worden. Het gevolg is dat je tijdelijk moeilijker kunt accommoderen.
Antipsychotica
Je leesbril kan ineens net niet sterk genoeg zijn. Dit effect is meestal tijdelijk en verdwijnt weer zodra je stopt met de medicijnen. Antidepressiva zijn er in verschillende soorten, zoals SSRI’s (bijvoorbeeld sertraline of fluoxetine) en tricyclische antidepressiva (amitriptyline). Deze medicijnen zijn vaak heel effectief voor je gemoedstoestand, maar ze kunnen ook invloed hebben op de aansturing van je oogspieren.
Ze kunnen de elasticiteit van de lens beïnvloeden of de spiertjes in het oog iets vertragen. Dit zorgt ervoor dat je oog soms minder makkelijk scherpstelt op dichtbij.
Voor mensen die net een leesbril nodig hebben, kan dit het verschil maken tussen ‘net leesbaar’ en ‘helemaal niet leesbaar’.
Het goede nieuws is dat dit vaak went of verdwijnt naarmate je lichaam went aan de medicijnen, maar het is wel iets om in de gaten te houden. Medicijnen zoals quetiapine (Seroquel) of olanzapine (Zyprexa) worden gebruikt voor de behandeling van psychotische klachten. Deze middelen hebben een sterke invloed op het zenuwstelsel.
Beta-blokkers
Een bijwerking die vaak genoemd wordt, is slaperigheid, maar ze kunnen ook de accommodatie van het oog beïnvloeden. Ze verminderen de flexibiliteit van de lens en kunnen er soms voor zorgen dat de pupil iets wijder wordt. Dit maakt het zien op korte afstand vaak moeilijker.
Voor mensen die deze medicijnen gebruiken, kan het nodig zijn om de leesbril aan te passen.
Het is hier belangrijk om niet zomaar te stoppen met de medicijnen, maar dit altijd te bespreken met je arts. Beta-blokkers zijn bekende medicijnen tegen hoge bloeddruk of hartklachten.
Een bekend merk is metoprolol. Deze medicijnen remmen de werking van het hormoon adrenaline. Hoewel ze goed zijn voor het hart, kunnen ze ook de doorbloeding van de ogen beïnvloeden.
Anticholinergische medicijnen
Bij sommige mensen zorgt dit voor een lichte verandering in de druk in het oog of de elasticiteit van de lens.
Meestal is het effect klein, maar als je al een zwakke leesbril hebt, kan het net het zetje geven dat je nodig hebt om een sterkere bril te laten maken. Het effect is vaak mild, maar wel merkbaar bij langdurig gebruik. Dit klinkt ingewikkeld, maar het zijn medicijnen die vaak gebruikt worden bij Parkinson, blaasproblemen of astma. Denk aan middelen zoals oxybutynine of bepaalde soorten pijnstillers.
Deze medicijnen blokkeren een bepaalde stof in het lichaam (acetylcholine) die belangrijk is voor spierspanning. Omdat de spieren in je oog ook aangestuurd worden door deze stof, kan het gebruik van deze medicijnen ervoor zorgen dat je oog minder goed kan scherpstellen.
Je leesbril lijkt dan opeens zwakker te worden, vooral bij het wisselen tussen ver en dichtbij.
Andere boosdoeners
Check in onze leesbril sterkte tabel per leeftijd of je huidige sterkte nog wel bij je past. Dit kan aanhouden zolang je de medicijnen slikt. Naast de grote categorieën hierboven zijn er nog andere medicijnen die invloed kunnen hebben.
Denk aan bepaalde kalmerende middelen (benzodiazepines zoals diazepam) of medicijnen tegen migraine. Ook sommige antibiotica en pijnstillers kunnen, hoewel zeldzamer, tijdelijk je zicht beïnvloeden. Het is dus altijd slim om bij een onverklaarbare verandering van je leesbrilsterkte te kijken naar wat je allemaal slikt.
Wat te doen bij een verandering in je leesbril?
Merkt je dat je leesbril ineens niet meer voldoet? Trek dan niet meteen een nieuwe uit de kast zonder na te denken. Volg deze stappen:
- Check de bijsluiter: Kijk of de klachten genoemd worden bij het medicijn dat je slikt.
- Overleg met je arts: Vertel je huisarts dat je zicht verandert. Misschien is er een alternatief medicijn dat minder invloed op je ogen heeft.
- Bezoek de opticien: Laat je ogen opmeten, maar geef wel aan dat je nieuwe medicijnen slikt. Soms is het tijdelijk en helpt het om even te wachten met een nieuwe bril.
Heb je vaak last van wisselende sterktes? Soms is een bril met een speciaal leesgedeelte (multifocaal) of een tijdelijke verandering in leesbrilsterkte, die lager is dan de opticien normaal zou adviseren, de oplossing.
Hoe voorkom je problemen?
Je kunt niet altijd voorkomen dat je medicijnen nodig hebt, maar je kunt wel slim omgaan met je ogen.
1. Goede communicatie: Zorg dat je oogarts weet welke medicijnen je slikt en je huisarts weet dat je een leesbril draagt.
Dit helpt bij het vinden van de juiste balans. 2. Regelmatige controle: Als je net begint met een nieuw medicijn, is het verstandig om je zicht in de gaten te houden. Wacht niet te lang met een controle bij de opticien als je merkt dat het beeld vaker onscherp is. 3. Leefstijl: Een gezonde leefstijl met voldoende slaap en goede voeding (rijk aan vitamine A en omega-3) ondersteunt je ogen. Hoewel dit geen medicijn-effecten wegneemt, zorgt het ervoor dat je ogen in de best mogelijke conditie verkeren.
Conclusie
Medicijnen kunnen een onverwachte invloed hebben op je leesbrilsterkte. Door de manier waarop ze werken op je zenuwstelsel, bloedvaten of spieren, kan je zicht tijdelijk of langer veranderen.
Wees alert, want een te sterke leesbril dragen kan vervelende gevolgen hebben. Vooral antihistaminica, antidepressiva en beta-blokkers zijn bekende spelers in dit verhaal. Laat je niet gek maken als je leesbril opeens minder goed werkt, maar wees je er wel van bewust. Het is geen teken van snel achteruitgaan, maar vaak een logisch gevolg van wat er in je lichaam gebeurt. Blijf communiceren met je arts en opticien, dan zorg je ervoor dat je altijd scherp ziet, ongeacht welke medicijnen je nodig hebt.