Hoofdpijn door je leesbril: wanneer klopt er iets niet?
Herken je dit? Je pakt je leesbril, begint aan een boek of een leuk artikel op je tablet, en na twintig minuten voel je het al: een zeurende pijn achter je ogen, een drukkend gevoel op je voorhoofd, of zelfs een uitgewaaierende pijn die vanuit je nek naar je slaap trekt.
Het is frustrerend, want je bril zou juist helpen. Toch is het een klacht die we veel horen.
Hoofdpijn door je leesbril is vervelend, maar het is zelden iets om direct panisch van te worden. Wel is het een signaal dat er iets niet klopt. In dit artikel duiken we in de oorzaken en wat je eraan kunt doen.
Waarom doet mijn hoofd pijn als ik mijn leesbril opzet?
Er is niet één antwoord op deze vraag. Hoofdpijn is complex en kan door veel verschillende factoren worden uitgelokt.
Toch zijn er een aantal boosdoeners die we vaak terugzien. Het begint vaak bij de ogen zelf, maar het probleem kan ook ergens anders in je lichaam zitten. Denk aan je oogspieren als aan een gewone spier in je arm.
1. Je oogspieren zijn oververmoeid
Als je een zware tas een uur lang optilt, gaat je arm op een gegeven moment trillen en pijn doen.
Je oogspieren doen hetzelfde. Als je dichtbij kijkt, moeten je ogen constant scherpstellen (accommodatie). Als je bril niet perfect is afgestemd of als je ogen gewoon even moe zijn, blijven die spieren aanspannen. Dit leidt tot vermoeidheid en pijn.
2. Je ogen kunnen niet goed samenwerken
Vooral bij langdurig lezen of computerwerk wordt dit erger. Je spieren in je nek en schouders gaan dan ook meehelpen, wat leidt tot een spanningshoofdpijn.
Je hebt twee ogen, en die moeten perfect samenwerken om één scherp beeld te vormen. Bij het lezen moeten beide ogen naar binnen draaien (convergentie) om op dezelfde plek te focussen. Bij sommige mensen is deze samenwerking niet optimaal.
Dit heet een convergentie-insufficiëntie. Je ogen moeten harder werken om samen scherp te blijven, wat leidt tot dubbelzien of wazig zien, en uiteindelijk tot hoofdpijn.
3. De verkeerde sterkte of een verouderde bril
Een optometrist kan dit testen met simpele oefeningen, zoals het volgen van een pen die langzaam dichter bij je neus wordt gebracht. Dit is de meest voor de hand liggende oorzaak. Onze ogen veranderen nu eenmaal.
Vooral na je veertigste verandert het oog sneller. Een leesbril die vijf jaar geleden perfect was, kan nu te zwak of te sterk zijn.
Een bril die te sterk is, dwingt je ogen om te accommoderen waar dat niet nodig is, wat leidt tot extra spanning. Een te zwakke bril zorgt ervoor dat je gaat forceren om scherp te zien.
4. Een verkeerde brilpasvorm of materiaal
Regelmatige controles zijn dus essentieel. Het klinkt misschien banaal, maar de bril zelf kan de boosdoener zijn. Een frame dat te strak zit rondom je slapen of achter je oren, kan drukpunten veroorzaken die leiden tot hoofdpijn.
Ook het gewicht speelt een rol. Zware brillen drukken constant op je neus en oren, wat vermoeidheid in het gezicht kan vergroten.
Merken als Ray-Ban of Oakley bieden vaak lichtere monturen, maar zelfs bij budgetvriendelijke opties zoals Warby Parker is het zaak dat de bril goed aansluit.
Hoe weet je of het aan de bril ligt?
Er is een simpel experimentje dat je kunt doen. Doe je leesbril af en kijk even rustig om je heen.
Voelt de hoofdpijn direct minder? Dan is de kans groot dat de bril (of het gebruik ervan) de trigger is. Blijft de pijn? Dan kan het ook iets anders zijn, zoals stress, uitdroging of een migraine-aanval.
Check de sterkte en de kijkafstand
Maar als de pijn verdwijnt zodra je de bril afzet, is het tijd om naar de bril te kijken.
Een leesbril is gemaakt voor dichtbijwerk, meestal op een afstand van ongeveer 30 tot 40 centimeter. Als je deze bril gebruikt om op een scherm te kijken dat verder weg staat (op armlengte), kan dat te intensief zijn voor je ogen. Een computerbril heeft vaak een lichtere sterkte en een groter leesgebied, wat comfortabeler is voor langdurig werk.
De kwaliteit van de glazen
Goedkope leesbrillen uit de drogist zijn handig, maar de glazen zijn vaak van mindere kwaliteit. Ze kunnen lichte vervormingen hebben of een minder nauwkeurige sterkte.
Als je hoofdpijn krijgt van zo’n bril, kan het helpen om te investeren in een bril op sterkte bij een opticien.
Bij een professionele meting wordt niet alleen je sterkte bepaald, maar ook de afstand tussen je pupillen (de pupillenafstand). Een verkeerde pupillenafstand zorgt ervoor dat je ogen constant moeten compenseren, wat hoofdpijn veroorzaakt.
Wat kun je zelf doen om de hoofdpijn te verminderen?
Gelukkig hoef je niet direct naar de dokter. Er zijn genoeg dingen die je zelf kunt proberen om de pijn te verlichten.
De 20-20-20 regel
Dit is een gouden tip voor iedereen die veel beeldschermwerk doet. Elke 20 minuten kijk je 20 seconden lang naar iets dat op 20 voet (ongeveer 6 meter) afstand staat.
Let op je houding
Dit breekt de constante focus op dichtbij en geeft je oogspieren een kans om te ontspannen. Het is simpel, maar het werkt echt. Spierspanning in je nek en schouders is een veelvoorkomende oorzaak van hoofdpijn. Zit je gebogen over een boek of scherm?
Probeer dan eens een leesstandaard te gebruiken. Hierdoor blijft je hoofd recht en hoeft je nek minder te compenseren.
Gebruik de juiste verlichting
Zorg ook dat je scherm op ooghoogte staat, zodat je niet steeds naar beneden hoeft te kijken. Lezen bij weinig licht dwingt je ogen om harder te werken, wat soms kan leiden tot droge ogen door leesbril gebruik. Zorg voor voldoende, diffuse verlichting.
Een bureaulamp met een warme lichtkleur (ongeveer 4000 Kelvin) is ideaal. Vermijd fel licht dat direct op je blad schijnt en reflecties veroorzaakt, want dat vermindert het contrast en maakt lezen moeilijker.
Neem regelmatig pauzes
Net als bij computerwerk is het belangrijk om afwisseling te brengen in je activiteit.
Sta af en toe op, loop even naar het raam en kijk in de verte. Dit helpt om de spanning in je ogen en spieren te verminderen.
Wanneer moet je naar de opticien?
Als je bovenstaande tips hebt geprobeerd en de hoofdpijn blijft, is het tijd voor professionele hulp. Ga langs bij een opticien of optometrist en vertel precies wat je ervaart.
Doe dit niet pas als de hoofdpijn chronisch wordt. Een goede opticien zal niet alleen je ogen opmeten, maar ook kijken naar de pasvorm van je bril.
Soms is een kleine aanpassing aan de neusbrug of de veren genoeg om de druk te verlichten. Ook kan er gekeken worden naar speciale glazen, zoals een leesgedeelte in een multifocaal glas, wat prettiger kan zijn dan een aparte leesbril. Ervaar je duizeligheid met een nieuwe leesbril en ben je op zoek naar een nieuwe bril?
Denk dan na over de materialen. Een titanium montuur is lichter en duurzamer dan een standaard kunststof bril, wat op de lange termijn comfortabeler kan zijn. Merken als Ray-Ban en Oakley bieden vaak modieuze opties, maar er zijn ook veel betaalbare merken die lichte en comfortabele monturen aanbieden.
Conclusie
Hoofdpijn door een leesbril is vervelend, maar vaak goed op te lossen. Het begint bij het herkennen van de signalen: ontdek het verband tussen je leesbril en migraine, en let op wanneer de pijn verdwijnt als je de bril afzet.
Door je kijkgedrag aan te passen, je houding te verbeteren en regelmatig je ogen te laten controleren, kun je veel ongemak voorkomen.
Een goede bril hoort comfortabel te zitten en helder zicht te geven, zonder hoofdpijn. Dus, als je hoofdpijn ervaart, aarzel dan niet om hulp te zoeken. Je ogen verdienen het beste.