Meerdere leesbrillen kopen: hoeveel heb je er eigenlijk nodig?

Femke van Dijk

Gediplomeerd opticien en contactlensspecialist

Zoeken naar de menuknop op je telefoon, een etiket in de supermarkt lezen of gezellig een boek openslaan: op een dag merk je dat het allemaal nét iets minder scherp wordt. Het is een onvermijdelijk moment voor veel mensen na hun veertigste: de leesbril wordt een onmisbare accessoire.

Maar dan sta je in de winkel of scroll je online en ontstaat de twijfel.

Koop je die goedkope leesbril bij de drogist, of investeer je in een dure multifocale bril? En heb je er eigenlijk één, twee of misschien wel drie nodig? In dit artikel duiken we in de wereld van de leesbril.

We gaan voorbij de standaard "een bril voor dichtbij" en kijken naar hoe je echt comfortabel zicht krijgt. Want hoeveel brillen je nodig hebt, hangt af van meer dan alleen je sterkte. Het gaat om je leven, je werk en hoe je de wereld bekijkt.

Waarom één bril vaak niet genoeg is

Stel je voor: je hebt een leesbril opzet voor een boek. De telefoon gaat.

Je tilt je hoofd op, kijkt door de bovenkant van je glazen, maar het scherm is wazig. Of je staat in de keuken en probeert het zoutvatje te lezen op anderhalve meter afstand, maar dat gaat niet met je leesbril op. Dit scenario is herkenbaar voor velen. Onze ogen zijn gemaakt om scherp te zien op verschillende afstanden.

Naarmate we ouder worden, verliest het oog elasticiteit. Dit heet presbyopie of ouderdomsverziendheid.

Je oogspieren moeten harder werken om scherp te stellen. Een enkele leesbril met een vaste sterkte is vaak alleen perfect voor één specifieke afstand (meestal 30 à 40 centimeter).

Voor de rest moet je oog aanpassen, wat leidt tot hoofdpijn en vermoeide ogen. Meerdere brillen of een slimme combinatie lost dit op.

De vier soorten brillen die je moet kennen

Voordat we tellen hoeveel je er nodig hebt, bekijken we de opties. Niet elke bril is hetzelfde.

1. De klassieke leesbril (vaste sterkte)

Dit is de bekende bril met stevig montuur en glazen die alleen geschikt zijn voor dichtbij. Ze zijn vaak spotgoedkoop en ideaal als tweede bril voor op de bank. Het nadeel? Door de glazen kijk je niet scherp op afstand.

2. De computerbril

Als je met deze bril door de kamer loopt, voelt het alsof je door een verkeerde lens kijkt.

3. De multifocale bril (progressief)

Een computerbril is een specifieke bril voor de middenafstand. Standaard leesbrillen zijn gemaakt voor 30 tot 40 centimeter (boekafstand). Een computerscherm staat vaak verder weg, ongeveer 50 tot 80 centimeter.

Een computerbril heeft een sterkte die hier perfect op is afgestemd. Veel modellen hebben ook een blauwlichtfilter, wat handig is voor langdurig schermwerk, al is het effect op slaap vooral gerelateerd aan hoe laat je nog kijkt.

4. De speciale leesbril

Dit is de alles-in-één oplossing. De glazen hebben een geleidelijke overgang van sterkte: van boven (veraf) naar beneden (dichtbij).

Je kunt met één bril autorijden, op de computer werken en lezen. Het nadeel? Er is een verticale zone waarin je scherp ziet, maar de periferie (zijkant) van het glas kan onscherp zijn. Het vergt even wennen, maar voor velen is het de ultieme vrijheid. Dit zijn brillen met extra’s, zoals een anti-reflectie coating (minder schitteringen) of specifieke filters voor mensen met astigmatisme (een cilindrische afwijking in het hoornvlies). Hoewel dit technisch gezien "soorten" brillen zijn, bouw je ze vaak op in een bestaand montuur.

Factoren die bepalen hoeveel brillen je nodig hebt

Er is geen magisch getal, maar wel een berekening op basis van je dagelijks leven. Vraag jezelf af:

• Waar breng je tijd door? Zit je de hele dag achter een scherm, of lees je vooral papieren boeken?
• Hoe vaak wissel je afstand? Werk je in de keuken, waarbij je afwisselt van kruidenpotje (dichtbij) tot aanrecht (middenafstand)?
• Wat is je sterkte? Mensen met een lage sterkte (bijvoorbeeld +1.00) hebben soms minder last van afstandsverschillen dan mensen met een hoge sterkte (+3.00).
• Gebruik je een basisbril? Heb je al een bril voor veraf (sterkte negatief)? Dan is de keuze voor een leesbril anders dan voor iemand die alleen maar een leesbril nodig heeft.

Hoeveel brillen zijn genoeg? Drie scenario’s

Laten we de theorie toepassen op de praktijk. Hier zijn drie veelvoorkomende situaties.

Scenario 1: De minimalist (1 tot 2 brillen)

Je bent veel onderweg en draagt eigenlijk nooit een bril voor veraf. Je hebt vooral een bril nodig voor lezen en korte klusjes. Je werkt 8 uur per dag achter een scherm.

• Bril 1: Een leesbril met vaste sterkte voor op de bank of in de tuin.
• Bril 2 (optioneel): Een "tweede bril" met een iets lagere sterkte voor in de keuken of achter de computer. Veel mensen kopen bij de drogist (zoals Kruidvat of Etos) een setje van twee brillen met verschillende sterktes (bijvoorbeeld +1.50 en +2.00) om te kijken wat fijn voelt.

Scenario 2: De computerwerker (2 brillen)

Een leesbril is te dichtbij, en een gewone bril voor veraf is te ver weg. Veel mensen met een progressieve bril kunnen hier ook mee werken, maar sommige vinden een aparte computerbril prettiger omdat het gezichtsveld groter is.

• Bril 1: Een computerbril (middenafstand). Dit ontziet je ogen tijdens het werk.
• Bril 2: Een leesbril voor het lezen van een boek of krant thuis.

Wil je maar één bril? Dan kom je uit bij de progressieve bril.

Scenario 3: De alleskunner (1 bril, maar dan anders)

Dit is de duurste optie, maar vaak de meest praktische. Een progressieve bril combineert drie sterktes in één lens: bovenin kijk je scherp in de verte (autorijden), in het midden voor de computer en onderin voor het lezen. Het vergt wel wennen. Je hoofd moet iets draaien om de juiste zone te vinden. Voor degenen die houden van gemak en geen zin hebben in het wisselen van brillen, is een kwalitatieve leesbril de investering waard.

De kosten: Wat mag je verwachten?

Leesbrillen zijn er in alle prijsklassen. Wil je weten of je een leesbril kunt kopen met zorgverzekering?

Een simpele leesbril van de drogist kost vaak tussen de €10 en €30. Hoewel deze handig zijn voor een snelle oplossing, zijn de lenzen vaak van basispolycarbonaat en hebben ze geen antireflectie coating, wat schitteringen kan geven.

• Enkelvoudige leesbril: Tussen €50 en €150, inclusief glas en montuur.
• Computerbril: Vaak tussen €100 en €200, afhankelijk van de kwaliteit van de lens.
• Progressieve bril: Dit is de investering. Verwacht prijzen vanaf €200 tot wel €400 of meer, afhankelijk van het montuur en de kwaliteit van de glazen.

Bij een opticien loop je al snel tegen andere bedragen aan: De prijs hangt sterk af van de coating (ontspiegeling, krasbestendigheid) en de montuurkwaliteit. Een goede lens gaat langer mee en geeft minder vermoeidheid.

Waar je op moet letten bij het kopen

Als je besluit meerdere brillen te kopen, volg dan deze tips voor een scherp zicht en een scherpe prijs:

1. Laat je ogen meten: Koop nooit zomaar een bril zonder te weten wat je sterkte is. Ga langs bij een opticien voor een professionele meting. Als je al een bril hebt, kijk dan naar de sterkte op de zijkant van de glazen.
2. Test de afstand: Weet je precies hoe ver je scherm of boek af staat? Voor een computerbril is 50-70 cm de standaard, voor een leesbril 30-40 cm.
3. Let op de pasvorm: Een bril die op je neus glijdt of knelt bij je slapen, draag je niet. Vooral bij meerdere brillen is comfort key.
4. Kwaliteit van het glas: Bij de drogist zijn de glazen vaak iets dikker aan de randen. Bij een opticien kun je kiezen voor dunner glas, wat mooier staat en lichter is.

Alternatieven voor meerdere brillen

Is het kopen van drie aparte brillen niks voor jou? Er zijn alternatieven:

• Leesbril op sterkte: Als je alleen een leesbril nodig hebt en geen correctie voor veraf, kun je een bril op sterkte kopen bij een opticien. Dit is vaak een voordelige optie zonder extra poespas.
• De 'leesstand' op een computerbril: Sommige brillen hebben een speciale lens die alleen voor computergebruik is ontworpen, zonder de overgang naar veraf.
• Prismatische leesbrillen: Voor specifieke oogafwijkingen (zoals scheelzien of dubbelzien) zijn er brillen met prismatische correctie. Dit is echter specialistisch en vereist een advies van een optometrist.

Conclusie: Hoeveel brillen heb je echt nodig?

Er is geen one-size-fits-all antwoord, maar de vuistregel is simpel: één bril is geen luxe, twee is comfortabel, drie is optimaal. Voor de gemiddelde persoon die van lezen en computeren houdt, is een combinatie van een leesbril voor dichtbij en een progressieve bril (of een bril voor veraf) vaak de beste keuze. Ben je veel achter de computer te vinden?

Dan verdient een aparte computerbril een plekje in je brillenkoker. Het draait allemaal om het ontzien van je ogen. Door te investeren in de juiste brillen op de juiste afstanden, voorkom je hoofdpijn en vermoeidheid.

Dus, ga langs bij een opticien, meet je sterkte en bouw je collectie op.

Want als je eenmaal je leesbril op sterkte online bestelt, kijk je niet alleen scherper, je voelt je ook energieker.