Leesbril met UV-bescherming: wanneer is dit zinvol?
Je zit heerlijk in de tuin, boek op schoot. De zon schijnt. Lekker is dat. Maar wacht even: heb je eigenlijk wel bescherming voor je ogen?
Je draagt een leesbril, want dichtbij zien wordt een uitdaging na je veertigste. Maar beschermt die bril je ook tegen die felle zon? Meestal niet. En dat is best een issue. Laten we eens kijken waarom een leesbril met UV-filter soms een absolute must-have is en wanneer je het geld beter in je zak kunt houden.
Waarom heb je eigenlijk een leesbril nodig?
Even tussendoor: je bent niet de enige. Na je veertigste gaat het licht er bij veel mensen wat anders uitzien. Kleine lettertjes? Die worden vaag.
Dit heet presbyopie, oftewel ouderdomsverziendheid. Het is simpelweg slijtage van de ooglens.
De spiertjes in je ogen die normaal de lens vormen, worden wat minder soepel. Een leesbril corrigeert dit door de leesafstand te vergroten. De markt is enorm. Je hebt de bekende 'kruideniersbrillen' voor een tientje, maar ook maatwerk bij de opticien.
Gemiddeld betaal je voor een leesbril van de opticien tussen de €150 en €400.
Dat hangt af van het montuur en de glazen. Een bril met speciale filters (zoals UV-bescherming of blauwlichtfilter) zit vaak aan de bovenkant van die prijsklasse, of er net overheen. Laten we eerst de vijand definieerd: UV-straling.
De onzichtbare vijand: UV-straling
We weten allemaal dat UV-straling slecht is voor je huid (lees: veroudering en kanker), maar je ogen zijn minstens zo kwetsbaar. Zonlicht bestaat uit verschillende soorten straling. UVA en UVB zijn de boosdoeners die de aarde bereiken.
UVC wordt gelukkig door de atmosfeer tegengehouden. UVB is de directe schuldige van 'snowblindness' of zonnebrand aan je hoornvlies. Dat doet zeer.
UVA is de stille moordenaar. Die dringt dieper door en kan op de lange termijn leiden tot staar (cataract) of schade aan het netvlies (maculadegeneratie). En raad eens? Die schade bouwt zich op, jaar na jaar, zonder dat je het merkt tot het te laat is.
De standaard leesbril: Een open venster?
Hier zit hem de kneep. De meeste leesbrillen, of je ze nu bij de Action of bij de opticien koopt, zijn gemaakt van simpel glas of plastic. Dat materiaal doet prima zijn werk om de letters scherp te krijgen.
Maar het blokkeert geen UV-straling. Sterker nog: sommige simpele plastic glazen kunnen UV-straling juist focussen op je netvlies, waardoor de schade zelfs toeneemt.
Het is alsof je een vergrootglas in de zon houdt. Niet handig. Een leesbril met UV-bescherming heeft een speciale coating.
Dit is vaak een chemische laag die op het glas wordt aangebracht. Die laag absorbeert of reflecteert 100% van de UVA- en UVB-straling. Dit betekent dat je ogen beschermd zijn, ook als je geen last hebt van de zon in je gezicht.
Wanneer is die extra bescherming écht slim?
Zelfs bewolking houdt maar 80% van de UV-straling tegen. Dus die straling is er altijd, ook als het bewolkt is.
Je vraagt je af: "Is dit nu echt nodig voor mij?" Laten we de situaties schetsen waarin je dit absoluut wilt hebben. 1. De buitenlezer: Jij bent het type dat in het park, op het terras of aan het strand een boek leest. Je hoofd staat stil, je ogen zijn gericht op de pagina. Je knijpt niet automatisch je ogen dicht tegen de zon zoals je doet als je rondkijkt.
Je ogen staan op een 'open stand'. Dit is het moment dat je de maximale dosis UV op je netvlies krijgt.
Een praktische leesbril met zonneclip is hier essentieel. 2. De 'overal-drager': Draag jij je leesbril ook als je even een boodschap doet of buiten staat te kletsen?
Veel mensen hebben hun leesbril op hun neus staan zodra ze iets willen zien dat op armlengte is. Als je dan in de zon staat, heb je bescherming nodig. Een bril met UV-filter beschermt je dan de hele dag.
3. De reiziger: Ga je naar het zuiden? Naar de sneeuw? Of gewoon naar een plek waar de zon fel is?
De intensiteit van UV-straling hangt af van de breedtegraad, de hoogte en de tijd van het jaar.
In de bergen is de UV-straling veel sterker. Daar is een leesbril met UV-bescherming geen luxe, maar een must. 4.
Na een oogoperatie: Heb je staar gehad of een andere oogoperatie? Dan is je oog extra gevoelig voor licht en UV. Je oogarts zal je adviseren om je ogen goed te beschermen. Een leesbril met filter hoort daar vaak bij.
Wat zijn de alternatieven?
Het hoeft niet perse een leesbril met UV-filter te zijn. Er zijn andere manieren om je ogen te beschermen, met voor- en nadelen.
Overzetbrillen: Je kunt een zonnebril over je leesbril dragen. Dit werkt, maar het is vaak onhandig, zwaar en je ziet eruit als een toerist. Bovendien krassen die twee brillen tegen elkaar.
Leeszonnebrillen: Dit is een zonnebril met leessterkte. Dit is een prima optie voor als je comfortabel buiten wilt lezen in de zon.
Je zet hem op als je de tuin in gaat. Nadeel: je moet steeds wisselen.
Binnen op je normale leesbril, buiten op de zonnebril. Veel mensen vergeten de wissel of vinden het gedoe. Leesbrilglazen met een meekleurende tint: Dit zijn glazen die donker worden in de zon en licht worden binnen. Ze bieden vaak ook UV-bescherming. Dit is een geweldige optie voor een 'twee-in-één' bril.
Echter, in de auto worden ze meestal niet donker omdat autoruiten UV-filteren. En het duurt even voordat ze schakelen. Maar voor de gemiddelde gebruiker is dit vaak de beste keuze.
Wat zijn de beste materialen?
Als je kiest voor een leesbril met UV-bescherming, let dan op het materiaal. Goedkope brillen zijn vaak van eenvoudig glas of kunststof.
- Polycarbonaat: Dit materiaal is van nature UV-werend (al voegen fabrikanten vaak toch coating toe voor de zekerheid). Het is extreem stootvast. Ideaal voor actieve mensen.
- TR90: Een kunststof die super licht is en buigzaam. Vaak gebruikt in sportieve monturen.
Als je wilt dat de UV-coating lang meegaat en de bril niet direct krast, kies dan voor: Merk je dat je bril na verloop van tijd krassen begint te vertonen? Gooi hem dan weg. Krassen verstoren het zicht en kunnen de coating aantasten.
Koninkrijksbrillen versus de Action
Je kunt voor een paar euro een leesbril kopen bij de supermarkt.
Vraag je af: heeft deze een CE-keurmerk? En blokkeert deze echt UV? Bij een echte opticien weet je zeker dat de UV-bescherming in orde is. Ze gebruiken vaak brillenglazen van grote merken zoals Zeiss, Essilor of Hoya.
Deze merken garanderen dat het glas 100% UV-straling tegenhoudt. Bij een goedkope bril is dat vaak niet het geval, of de kwaliteit van de coating is slecht en slijt snel.
Bekende merken die outdoor brillen maken zijn Ray-Ban, Oakley en Costa Del Mar.
Deze brillen zijn vaak gemaakt voor watersport en skiën, dus de UV-bescherming is top. Maar ook 'gewone' opticiensmerken bieden dit aan. Je betaalt voor de kwaliteit van het glas en de pasvorm. Een bril die niet goed zit, draag je niet, en dan heb je er ook niets aan.
Conclusie: Is het wat voor jou?
Een leesbril met UV-bescherming is zinvol als: Is het een must-have voor iedereen? Nee. Als je je leesbril alleen binnen gebruikt, bijvoorbeeld om de krant te lezen of op je computer te werken (tenzij je recht tegen een raam met zon aan zit), dan is de noodzaak minder groot.
- Je vaak buiten leest of werkt.
- Je in (sub)tropische gebieden of in de sneeuw komt.
- Je oogklachten hebt of hebt gehad.
- Je je ogen op de lange termijn gezond wilt houden.
Je kunt dan prima volstaan met een standaard leesbril. Maar voor een paar tientjes extra beschermt een UV-bril je tegen onzichtbare schade die je ogen opbouwt.
Ogen heb je maar één paar. Waarom zou je het risico nemen? Ga langs bij een opticien, vraag naar de mogelijkheden en kijk eens naar een bril met een transitiesglas. Het is een investering in je zicht voor de komende twintig jaar.