Droge ogen door leesbril gebruik: oorzaken en oplossingen
Herken je dit? Je pakt je leesbril voor de krant of om dat ene appje te lezen, en binnen no-time voelen je ogen aan als schuurpapier.
Ze prikken, jeuken en voelen vermoeid aan. Je wrijft erover, maar het helpt niets. Het is een irritatie die je misschien op de leesbril zelf schuift, maar het zit vaak ingewikkelder in elkaar.
Droge ogen door leesbrilgebruik is een veelvoorkomend en vervelend probleem. Laten we eens duiken in waarom dit gebeurt en, belangrijker nog, wat je eraan kunt doen om weer comfortabel te kunnen lezen.
De boosdoener: Waarom je leesbril je ogen droog maakt
Je leesbril is een fantastisch hulpmiddel, maar het kan je ogen op een slinkse manier beïnvloeden.
Het draait allemaal om de manier waarop je kijkt en de natuurlijke reflexen van je ogen. Het is niet de bril zelf die de tranen opzuigt, maar de manier waarop hij je kijkgedrag verandert. Stel je voor dat je een camera bent die constant op scherp moet staan. Wanneer je dichtbij kijkt, naar een boek of je telefoon, moeten je ogen harder werken.
Jouw ogen zijn niet gemaakt voor marathon-krantenlezen
Je pupillen verkleinen en je oogspieren spannen zich aan. Dit is normaal, maar als je dit urenlang doet, raakt je oog uitgeput.
Een direct gevolg is dat je minder vaak knippert. Knipperen is als een ruitewisser voor je ogen: het verspreidt de traanfilm gelijkmatig.
De 50% regel: Je traanproductie op een laag pitje
Doe je dit minder, dan drogen bepaalde plekken op je oogoppervlak langzaam uit. Er is een reden waarom je ogen zo droog aanvoelen na een middag computeren of lezen. Onderzoek heeft uitgewezen dat de natuurlijke traanproductie tijdens intensief dichtbijwerk drastisch kan afnemen.
We hebben het hier over een daling van wel 50%. De reden? Je blikreflex, de automatische reactie van je oog om meer traanvocht aan te maken, wordt als het ware 'uitgeschakeld' omdat je pupil niet hoeft te reageren op wisselende lichtinvallen.
De truc van het 'slinken'
Je ogen staan op 'automatische piloot' en vergeten bij te vullen. Er is nog een ander fenomeen dat een rol speelt: het 'slinking-effect'. Dit klinkt ingewikkeld, maar het is simpel.
Wanneer je langdurig naar iets dichtbij kijkt, hoopt het traanvocht zich op aan de bovenkant van je oog.
Dit zorgt voor een dunne, onstabiele laag die de stabiliteit van je complete traanfilm verstoort. Je traanfilm breekt daardoor sneller open en het vocht verdampt sneller. Mensen met een sterkere leesbril (een hogere correctie) hebben hier meer last van, omdat hun ogen harder moeten werken en de bewegingen van de oogbol beperkter zijn.
Het zijn niet alleen je ogen: Andere factoren die meespelen
Hoewel je leesbril een belangrijke rol kan spelen, is het vaak een combinatie van factoren die de droogte veroorzaakt.
De leeftijd en hormonen
Je ogen zijn een weerspiegeling van je gezondheid en je omgeving. Leeftijd speelt een onvermijdelijke rol. Naarmate we ouder worden, vermindert de productie van traanvocht. Dit is een natuurlijk proces.
Vooral bij vrouwen kan dit effect versterkt worden door hormonale schommelingen, zoals tijdens de menopauze. Dit maakt vrouwen vaker slachtoffer van droge ogen dan mannen.
De wereld om je heen
Kijk eens om je heen. Hangt de verwarming aan?
Staat de airco aan? Zit je in een tochtige ruimte? Droge, koude of windige lucht is de vijand van een gezonde traanfilm.
Medicatie en aandoeningen
Zelfs de luchtvochtigheid in een gemiddelde woonkamer in de winter is vaak te laag voor je ogen. Ook rook, stof en schermen (die een lage luchtvochtigheid creëren) werken droogte in de hand.
Sommige medicijnen hebben droge ogen als bijwerking. Denk aan antihistaminica (tegen hooikoorts), antidepressiva of medicijnen tegen hoge bloeddruk. Ook bepaalde aandoeningen, zoals reuma of schildklierproblemen, kunnen de traanproductie negatief beïnvloeden.
Het glas is halfvol: Praktische oplossingen
Gelukkig hoef je niet te stoppen met lezen of je bril op te geven. Met een paar slimme aanpassingen en de juiste zorgen, zoals het controleren op een tijdelijke verandering in leesbrilsterkte, kun je je ogen weer comfortabel maken.
Dit is de makkelijkste en meest effectieve tip die je meteen kunt toepassen.
De gouden regel: De 20-20-20 tactiek
Elke twintig minuten die je besteedt aan dichtbijwerk (lezen, scherm), kijk je twintig seconden naar iets op twintig meter afstand. Dit klinkt simpel, maar het is een krachtige manier om je ogen te 'resetten'. Het breekt de intense focus, laat de spieren ontspannen en stimuleert het natuurlijke knipperen.
Een luchtbevochtiger kan een wonder doen, vooral in de wintermaanden. Probeer daarnaast directe luchtstromen van airco's of verwarming te vermijden. Zit je veel achter een scherm? Zorg dan dat je niet rechtstreeks in de wind of tocht van de airco zit.
Vergeet de luchtvochtigheid niet
Een simpele, goedkope bevochtiger kan al een wereld van verschil maken. Soms heeft je ogen gewoon een beetje hulp nodig.
Oogdruppels, oftewel kunsttranen, kunnen directe verlichting bieden. Ze zijn er in allerlei soorten en maten.
De juiste druppels: Kunsttranen en gels
Voor lichte klachten zijn waterige druppels vaak voldoende. Als je ogen echt extreem droog zijn, zijn dikkere gels of zalfjes beter. Die blijven langer op het oog liggen en bieden langdurige bescherming.
Kies voor varianten zonder conserveermiddelen als je ze vaak gebruikt. Een spray kan ook een fijne optie zijn voor onderweg.
Je leesbril onder de loep
Soms ligt de oplossing in je bril zelf. Misschien is de sterkte net niet helemaal goed, waardoor je ogen te hard moeten werken. Ontdek of je leesbril sterkte en vermoeidheid veroorzaakt en laat je bril eens controleren door een opticien.
Ook kun je vragen naar speciale coatings of brillenglazen die specifiek ontworpen zijn voor intensief beeldschermwerk. Deze brillen verminderen de belasting op je ogen en kunnen helpen om de traanfilm stabiel te houden.
Merken als Zeiss en Essilor hebben hier speciale technologieën voor. Uiteindelijk is het een kwestie van luisteren naar je lichaam.
Droge ogen door leesbrilgebruik zijn een teken dat je ogen rust nodig hebben of beter beschermd moeten worden. Met een speciale leesbril voor droge ogen kun je je leesplezier terugkrijgen zonder dat je ogen in de brand staan.